Ege ve Marmara Çevreci Belediyeler Birliği olarak, Mart 2023 tarihinde yapmayı planladığımız “Çevre ve Enerji” başlıklı eğitim programı için, Birlik Müdürümüz İmam Bakır DAMAR ve Çevre mühendisimiz Gizem Gülsen TİRYAKİ ile beraber eğitim programımıza eğitimci desteği almak üzere, Ankara Büyükşehir Belediyesi Kırsal Hizmetler Daire Başkanı Ahmet Mekin TÜZÜN’ü makamında ziyaret ettik.
©2008-2026 Çevreci Belediyeler Birliği
Geleceğe Mirasımız: Yaşanabilir Bir Dünya!
Çevreci Belediyeler Birliği
cevrecibelediyeler.org.tr
25 Ekim 2026
İnternetin herkes için kullanılabilir ve erişilebilir olması gerektiğine yürekten inanıyor; durum ve yetenek ne olursa olsun, mümkün olan en geniş kitleye erişilebilir bir web sitesi sunmayı taahhüt ediyoruz.
Bunu gerçekleştirmek için, Dünya Çapında Ağ Konsorsiyumu'nun (W3C) Web İçeriği Erişilebilirlik İlkeleri 2.1 (WCAG 2.1) AA düzeyine mümkün olduğunca sıkı bir şekilde uymayı hedefliyoruz. Bu ilkeler, web içeriğinin çok çeşitli engellere sahip kişiler için nasıl erişilebilir hale getirileceğini açıklamaktadır. Bu ilkelere uyulması; web sitemizin görme engelliler, motor bozukluğu olanlar, görme kusuru olanlar, bilişsel engelliler ve daha fazlası dahil olmak üzere tüm insanlar için erişilebilir olmasını sağlamamıza yardımcı olur.
Bu web sitesi, her an mümkün olduğunca erişilebilir olmasını sağlamak amacıyla çeşitli teknolojilerden yararlanmaktadır. Belirli engelleri olan kişilerin web sitesinin kullanıcı arayüzünü (UI) ayarlamasına ve kendi kişisel ihtiyaçlarına göre tasarlamasına olanak tanıyan bir erişilebilirlik arayüzü kullanıyoruz.
Ayrıca web sitesi, arka planda çalışan ve erişilebilirlik düzeyini sürekli olarak optimize eden yapay zeka tabanlı bir uygulama kullanmaktadır. Bu uygulama web sitesinin HTML kodunu iyileştirir, işlevselliğini ve davranışını görme engelli kullanıcılar tarafından kullanılan ekran okuyuculara ve motor bozukluğu olan bireyler tarafından kullanılan klavye işlevlerine göre uyarlar.
Bir hata bulduysanız veya geliştirme fikirleriniz varsa, sizden geri bildirim almaktan mutluluk duyarız. Aşağıdaki e-posta adresini kullanarak web sitesi yöneticilerine ulaşabilirsiniz: bilgi@cevrecibelediyeler.org.tr
Web sitemiz, ekran okuyucularla ziyaret eden görme engelli kullanıcıların web sitesinin işlevlerini okuyabilmesini, anlayabilmesini ve bunlardan yararlanabilmesini sağlamak için çeşitli davranışsal değişikliklerin yanı sıra ARIA öznitelikleri (Erişilebilir Zengin İnternet Uygulamaları) tekniğini uygulamaktadır. Ekran okuyucu kullanan bir kullanıcı sitenize girer girmez, sitenizde etkili bir şekilde gezinebilmeleri ve siteyi çalıştırabilmeleri için hemen Ekran Okuyucu Profiline girmelerini isteyen bir komut istemi alır. Web sitemizin, kod örneklerinin konsol ekran görüntüleriyle birlikte en önemli ekran okuyucu gereksinimlerinden bazılarını nasıl karşıladığı aşağıda açıklanmıştır:
Ekran okuyucu optimizasyonu: Web sitesini güncellerken bile sürekli uyumluluk sağlamak için web sitemizin bileşenlerini tepeden tırnağa öğrenen bir arka plan işlemi yürütüyoruz. Bu süreçte, ARIA öznitelik setini kullanarak ekran okuyuculara anlamlı veriler sağlıyoruz. Örneğin; doğru form etiketleri, işlem yapılabilir simgeler (sosyal medya simgeleri, arama simgeleri, sepet simgeleri vb.) için açıklamalar, form girişleri için doğrulama kılavuzları; düğmeler, menüler, kalıcı iletişim kutuları (açılır pencereler) ve diğerleri gibi öğe rolleri sağlıyoruz. Ek olarak, arka plan işlemi web sitesinin tüm resimlerini tarar ve açıklanmayan resimler için ALT (alternatif metin) etiketi olarak nesne tanımaya dayalı doğru ve anlamlı bir resim açıklaması sunar. Ayrıca bir OCR (optik karakter tanıma) teknolojisi kullanarak görüntünün içine yerleştirilmiş metinleri de ayıklar. Ekran okuyucu ayarlamalarını istediğiniz zaman açmak için kullanıcıların yalnızca Alt+1 klavye kombinasyonuna basması yeterlidir. Ekran okuyucu kullanıcıları, web sitesine girer girmez Ekran Okuyucu modunu açmaları için otomatik bildirimler de alırlar. Bu ayarlamalar, JAWS ve NVDA dahil olmak üzere tüm popüler ekran okuyucularla uyumludur.
Klavye navigasyonu optimizasyonu: Arka plan işlemi ayrıca web sitesinin HTML kodunu ayarlar ve web sitesinin klavye ile çalıştırılabilmesini sağlamak için JavaScript kodu kullanarak çeşitli davranışlar ekler. Buna Tab ve Shift+Tab tuşlarını kullanarak web sitesinde gezinme, ok tuşlarıyla açılır menüleri çalıştırma, Esc ile kapatma, Enter tuşunu kullanarak düğmeleri ve bağlantıları tetikleme, ok tuşlarını kullanarak radyo ve onay kutusu öğeleri arasında gezinme ve bunları Boşluk (Space) veya Enter tuşu ile doldurma yeteneği dahildir. Ek olarak, klavye kullanıcıları Alt+1 tuşlarına tıklayarak istedikleri zaman veya klavye ile gezinirken sitenin ilk öğeleri olarak sunulan hızlı gezinme ve içerik atlama menülerini bulabilirler. Arka plan işlemi, tetiklenen açılır pencereleri de görünür görünmez klavye odağını onlara doğru kaydırarak yönetir ve odağın dışarı kaymasına izin vermez. Kullanıcılar ayrıca belirli öğelere atlamak için “M” (menüler), “H” (başlıklar), “F” (formlar), “B” (düğmeler) ve “G” (grafikler) gibi kısayolları kullanabilirler.
Epilepsi Güvenli Modu: Bu profil, yanıp sönen animasyonlardan ve riskli renk kombinasyonlarından kaynaklanan nöbet riskini ortadan kaldırarak epilepsi hastalarının web sitesini güvenli bir şekilde kullanmasını sağlar.
Görme Engelli Modu: Bu mod, web sitesini Azalan Görme Gücü, Tünel Görüşü, Katarakt, Glokom ve diğerleri gibi görme kusurları olan kullanıcıların rahatlığı için ayarlar.
Bilişsel Engelli Modu: Bu mod, Disleksi, Otizm, CVA (Serebrovasküler Olay) ve diğerleri gibi bilişsel bozuklukları olan kullanıcıların web sitesinin temel unsurlarına daha kolay odaklanmalarına yardımcı olmak için farklı yardımcı seçenekler sunar.
DEHB Dostu Mod: Bu mod, DEHB (Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu) ve Nörogelişimsel bozuklukları olan kullanıcıların dikkat dağıtıcı unsurları önemli ölçüde azaltırken web sitesinin ana öğelerini daha kolay okumasına, gezinmesine ve bunlara odaklanmasına yardımcı olur.
Görme Engellilik Modu: Bu mod, web sitesini JAWS, NVDA, VoiceOver ve TalkBack gibi ekran okuyucularla uyumlu olacak şekilde yapılandırır. Ekran okuyucu, görme engelli kullanıcılar için bilgisayara ve akıllı telefona yüklenen bir yazılımdır ve web sitelerinin bununla uyumlu olması gerekir.
Klavye Navigasyonu Profili (Motor Engelli): Bu profil, motor engelli kişilerin klavyedeki Tab, Shift+Tab ve Enter tuşlarını kullanarak web sitesini çalıştırmasını sağlar. Kullanıcılar ayrıca belirli öğelere atlamak için “M” (menüler), “H” (başlıklar), “F” (formlar), “B” (düğmeler) ve “G” (grafikler) gibi kısayolları kullanabilirler.
Yazı tipi ayarlamaları – Kullanıcılar yazı tipi boyutunu artırabilir ve azaltabilir, ailesini (türünü) değiştirebilir, aralığı, hizalamayı, satır yüksekliğini ve daha fazlasını ayarlayabilir.
Renk ayarlamaları – Kullanıcılar açık, koyu, ters çevrilmiş ve monokrom gibi çeşitli renk kontrast profillerini seçebilirler. Ayrıca kullanıcılar, yedi farklı renklendirme seçeneğiyle başlıkların, metinlerin ve arka planların renk şemalarını değiştirebilirler.
Animasyonlar – Epilepsi hastası kişiler tek bir düğmeye tıklayarak çalışan tüm animasyonları durdurabilir. Arayüz tarafından kontrol edilen animasyonlar arasında videolar, GIF'ler ve CSS yanıp sönen geçişler yer alır.
İçerik vurgulama – Kullanıcılar bağlantılar ve başlıklar gibi önemli öğeleri vurgulamayı seçebilirler. Ayrıca yalnızca odaklanılan veya üzerine gelinen öğeleri vurgulamayı da seçebilirler.
Ses kapatma – İşitme cihazı kullanan kişiler, otomatik ses çalınması nedeniyle baş ağrısı veya başka sorunlar yaşayabilir. Bu seçenek, kullanıcıların tüm web sitesinin sesini anında kapatmasına olanak tanır.
Bilişsel bozukluklar – Wikipedia ve Vikisözlük'e bağlı bir arama motoru kullanarak, bilişsel bozukluğu olan kişilerin ifadelerin, kısaltmaların, argonun ve diğerlerinin anlamlarını çözmelerine olanak tanıyoruz.
Ek işlevler – Kullanıcılara imleç rengini ve boyutunu değiştirme, yazdırma modunu kullanma, sanal klavyeyi etkinleştirme ve diğer birçok işlev seçeneği sunuyoruz.
Kullanıcılarımızın kendilerine en uygun araçları mümkün olduğunca az kısıtlamayla seçebilmeleri için mümkün olan en geniş tarayıcı ve yardımcı teknoloji yelpazesini desteklemeyi amaçlıyoruz. Bu nedenle; Google Chrome, Mozilla Firefox, Apple Safari, Opera ve Microsoft Edge, JAWS ve NVDA (ekran okuyucular) dahil olmak üzere kullanıcı pazar payının %95'inden fazlasını oluşturan tüm büyük sistemleri destekleyebilmek için çok çalıştık.
Herkesin web sitesini kendi ihtiyaçlarına göre ayarlayabilmesi için elimizden gelen en iyi çabayı göstermemize rağmen, yine de tamamen erişilebilir olmayan, erişilebilir hale getirilme sürecinde olan veya erişilebilir kılınması için yeterli bir teknolojik çözümden yoksun sayfalar veya bölümler olabilir. Yine de erişilebilirliğimizi sürekli olarak geliştiriyor, seçeneklerini ve özelliklerini ekliyor, güncelliyor ve iyileştiriyor, yeni teknolojiler geliştiriyor ve benimsiyoruz. Tüm bunlar, teknolojik gelişmeleri takip ederek en optimal erişilebilirlik düzeyine ulaşmak içindir. Herhangi bir yardım için lütfen bilgi@cevrecibelediyeler.org.tr adresi üzerinden bizimle iletişime geçin.
